วิเคราะห์สถานการณ์แรงงานภาคธนาคารเมื่อปัญญาประดิษฐ์ก้าวเข้ามาเป็นแกนหลักในการขับเคลื่อนองค์กร
แวดวงการเงินและสถาบันธนาคารทั่วโลกกำลังเผชิญหน้ากับแรงสั่นสะเทือนครั้งใหญ่ ทว่าต้นเหตุของปรากฏการณ์ในครั้งนี้ไม่ได้มาจากปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจตกต่ำหรือภาวะฟองสบู่แตกแต่อย่างใด แต่คือการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ยุคดิจิทัลเต็มรูปแบบที่ส่งผลกระทบต่อภาพรวมการจ้างงานโดยตรง เมื่อหนึ่งในสถาบันทางการเงินชั้นนำระดับโลกที่มีเครือข่ายกว้างขวางได้ออกมายืนยันแผนการลดบทบาทของทรัพยากรมนุษย์
ตามรายงานระบุว่าเป้าหมายการปรับลดตำแหน่งงานในครั้งนี้มีจำนวนสูงถึงกว่า 7,800 อัตรา อันเป็นแผนการดำเนินงานระยะยาวที่จะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องไปจนถึงปี 2030 โดยปัจจัยเร่งหลักคือการที่ระบบซอฟต์แวร์อัจฉริยะสามารถเรียนรู้และปฏิบัติงานแทนคนได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีต้นทุนที่ต่ำกว่า
เมื่อส่วนงานปฏิบัติการส่วนหลังกลายเป็นเป้าหมายแรกของการแทนที่ด้วยระบบอัตโนมัติ
ในระบบการทำงานของธนาคารพาณิชย์โดยทั่วไปมักจะมีการแบ่งสัดส่วนหน้าที่ออกเป็นสองส่วนหลัก ได้แก่บุคลากรด่านหน้าที่มีบทบาทในการสร้างความสัมพันธ์และให้คำปรึกษาแก่ผู้บริโภค และส่วนที่สองคือสำนักงานส่วนหลังที่ทำหน้าที่ควบคุมระบบเอกสาร การบัญชี ลิงก์อ้างอิง และการตรวจสอบความถูกต้องภายใน
แม้ว่าระบบงานส่วนหลังจะเป็นหัวใจสำคัญที่ช่วยให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปอย่างราบรื่นไม่มีสะดุด ทว่าสัดส่วนงานในฝ่ายนี้มักจะเป็นกิจกรรมที่ซ้ำซาก มีขั้นตอนที่ชัดเจน และต้องใช้เวลาในการตรวจสอบอย่างละเอียด ปัจจัยเหล่านี้เองที่ทำให้งานส่วนหลังกลายเป็นพื้นที่ทดลองสำคัญในการนำเครื่องจักรเข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพเพื่อลดต้นทุน
ทางผู้บริหารได้ชี้แจงว่าการขยายขีดความสามารถของระบบฐานข้อมูลอัจฉริยะจะช่วยเพิ่มความเร็วในการตัดสินใจ ซึ่งคำอธิบายที่สวยหรูเหล่านั้นหากแปลให้เข้าใจง่ายในชีวิตจริงก็คือ งานที่คนทำอยู่ในวันนี้ กำลังจะถูกเครื่องจักรเข้ามาทำแทนในวันพรุ่งนี้
ความท้าทายของแรงงานทักษะดั้งเดิมในโลกการเงินที่กำลังล้าสมัยอย่างรวดเร็ว
การลดพนักงานจำนวนกว่า 7,800 ตำแหน่งภายในกรอบเวลาที่กำหนด หมายถึงการหายไปของงานเฉลี่ยปีละนับพันอัตรา ซึ่งปัจจุบันศูนย์กลางงานสนับสนุนของธนาคารกระจายตัวอยู่ในประเทศที่มีต้นทุนค่าจ้างแรงงานค่อนข้างต่ำ
ถึงแม้จะมีการระบุว่าจะช่วยเหลือพนักงานบางส่วนให้ได้รับการฝึกอบรมเพื่อย้ายไปทำงานในแผนกอื่น แต่ความจริงในโลกการทำงานพบว่าการเปลี่ยนผ่านสายงานจากงานระบบเอกสารดั้งเดิมไปสู่งานด้านเทคโนโลยีชั้นสูงนั้นมีช่องว่างที่กว้างมาก
นี่คือสัญญาณเตือนว่าประสบการณ์การทำงานแบบเดิมกำลังถูกลดทอนคุณค่าลงด้วยการพัฒนาอย่างรวดเร็วของนวัตกรรมคอมพิวเตอร์
ปรากฏการณ์การลดพนักงานระดับโลก: คลื่นลูกใหม่ที่ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับสถาบันการเงินแห่งเดียว
แง่มุมที่สร้างความตื่นตระหนกให้กับตลาดแรงงานทั่วโลกคือ การที่สิ่งนี้กลายเป็นแนวโน้มหลักของอุตสาหกรรมในยุคปัจจุบัน แต่เพราะนี่คือคลื่นใต้น้ำลูกใหญ่ที่กำลังแผ่ขยายอิทธิพลไปทั่วทุกภาคส่วนของระบบเศรษฐกิจสากล
แม้กระทั่งในกลุ่มประเทศเพื่อนบ้านก็พบสถิติการลดตำแหน่งงานธุรการในภาคธนาคารอย่างเด่นชัด ในขณะเดียวกัน ฝ่ายบริหารของแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียและเทคโนโลยีระดับโลกก็มีการประกาศเลิกจ้างพนักงานอย่างต่อเนื่องเช่นกัน
โครงสร้างการเงินของบริษัทระดับโลกในปัจจุบันเน้นหนักไปที่การสร้างฐานระบบเทคโนโลยีอัจฉริยะเพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายด้านทรัพยากรบุคคลในระยะยาว
วิกฤตการณ์ขาดแคลนตำแหน่งงานสำหรับก้าวแรกในอาชีพและการปรับตัวของระบบการศึกษา
ความเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อโอกาสทางอาชีพของประชากรรุ่นใหม่ที่กำลังจะเข้าสู่ตลาดแรงงาน
เพราะตำแหน่งที่ระบบอัตโนมัติสามารถทำแทนได้ดีที่สุดคืองานระดับเริ่มต้นและงานระดับกลางที่เคยรองรับเด็กจบใหม่
งานธุรการทั่วไป งานบัญชีขั้นต้น และงานตอบกลับข้อมูลตามรูปแบบที่กำหนดไว้กำลังถูกลดจำนวนลงอย่างเด่นชัด
หากโอกาสในการเข้าทำงานในตำแหน่งพื้นฐานเพื่อเรียนรู้ระบบงานถูกปิดกั้นด้วยเทคโนโลยีอัจฉริยะ แล้วแรงงานยุคใหม่จะพัฒนาทักษะและความสามารถเพื่อก้าวขึ้นไปสู่ระดับผู้เชี่ยวชาญในอนาคตได้อย่างไร
การวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างการปฏิวัติอุตสาหกรรมในอดีตกับการปฏิวัติเทคโนโลยีไอทีปัจจุบัน
แต่ในอีกแง่มุมหนึ่ง ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจได้สอนให้เราสู้ว่าทุกการเปลี่ยนแปลงมักจะมีโอกาสใหม่ซ่อนอยู่เสมอ เพราะหากมองย้อนกลับไปในอดีต การปฏิวัติอุตสาหกรรมทุกยุคสมัยมักจะทำลายงานเก่าและสร้างงานใหม่ขึ้นมาควบคู่กัน
แต่ความแตกต่างที่สำคัญในครั้งนี้คือเรื่องของความเร็วในการเปลี่ยนแปลงที่เป็นไปอย่างรวดเร็วระดับปีไม่ใช่ทศวรรษ
ดังนั้นการเร่งยกระดับความสามารถส่วนบุคคลในด้านที่เครื่องจักรยังขาดแคลนจึงเป็นหนทางเดียวในการอยู่รอด
- ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และการตัดสินใจขั้นสูง: การตัดสินใจบนพื้นฐานของจริยธรรมและความรู้สึกในสภาวะที่ข้อมูลไม่ครบถ้วนยังคงเป็นหน้าที่ที่ต้องพึ่งพาคน
- ทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์และการเป็นผู้นำ: ลูกค้าที่กำลังประสบปัญหาทางการเงินอย่างรุนแรงยังคงต้องการคำปรึกษาจากมนุษย์จริงๆ ที่พร้อมรับฟังและเข้าใจความรู้สึก
- ทักษะการทำงานและควบคุมระบบปัญญาประดิษฐ์: บุคคลที่สามารถทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการเชื่อมโยงระหว่างเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์อัจฉริยะกับเป้าหมายธุรกิจจะเป็นที่ต้องการอย่างมาก
- ความเชี่ยวชาญเฉพาะทางในระดับลึกขั้นสูง: ในขณะที่งานระดับกลางทั่วไปกำลังหายไป แต่ความเชี่ยวชาญขั้นสูงในวิชาชีพเฉพาะทางยังคงปลอดภัยจากการถูกทดแทน
ท้ายที่สุดแล้ว ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในภาคธนาคารระลอกนี้เป็นเพียงสัญญาณเตือนให้เราต้องเร่งปรับตัว หากแต่เป็นตัวเร่งให้เราต้องพัฒนาตนเองให้มีความสามารถที่เหนือกว่าข้อจำกัดของระบบอัตโนมัติ